Vicus Aegyptius Qui Notas Aegrotantium Servavit

Uni operario oculi laborabant. Alter aegrotabat. Aliquis a labore afuit quod scorpius eum pupugerat.

Istae causae excusationis in lamina calcaria, quae nunc in Museo Britannico est, supersunt. Ostracon, numero EA5634 catalogo inscriptum, index praesentiae est e communitate quam Deir el-Medina appellamus. 280 dies operis complectitur et 40 nomina in latere enumerat. Dies atramento nigro scripti erant. Causae absentiae supra multos dies rubro adiectae erant.

Res non est iocularis index antiquarum excusationum. Morbus plus quam centies apparet, ita frequentissima causa absentiae memoriae tradita. Quod mirum videtur cura administrativa est. Scriba non simpliciter operarium absentem notabat. Aliquando cur abesset scribebat.

Ille mos scribendi efficit ut unus parvus vicus Aegyptius singulis vitis magis refertus videatur quam urbes centies maiores.

Homines qui sepulcra regia aedificaverunt

Deir el-Medina in valle arida ad ripam Nili occidentalem iacet, prope Vallem Regum et Vallem Reginarum. Habitatio opificibus peritis condita erat qui sepulcra regia effodiebant et ornabant regni Novi tempore. Nomen antiquum eius erat Set-Ma'at, "Locus Veritatis."

Inter operarios erant lapicidae, tectorii, delineatores, pictores, praepositi, et scribae. Ipsi familiaeque eorum in vico angustiis domibus cincto vivebant. Administratio regia operarios praecipue commeatibus, maxime frumento, solvebat, eorumque laborem per turmas ordinabat.

Hic vicus agricolarum Aegyptiorum communis non erat. Incolae eius insolite litterati, diligenter observati, atque cum consilio civitatis praecellenti coniuncti erant. Illud discrimen mirabile documentorum vestigium produxit. Epistulae, lites iudiciales, rationes annonariae, exercitationes scholasticae, picturae, preces, et notae privatae in papyro atque ostracis supersunt, lamellis calcarii et fractis fictilibus quae ad scribendum commodae superficies erant.

Solum aridum materiam servare iuvit. Mos scribarum eam initio creavit.

Scriptura cursiva rationibus cotidianis apta

Index praesentiae scriptura hieratica exaratus erat, forma cursiva scripturae Aegyptiae atramento celeritatique facta. Cum scriptura hieroglyphica cognata est, sed non similis ordini eleganti avium, oculorum, figurarum sedentium in lapide sculptarum. Manus exercitata signa in ductus ad penicillum harundineum accommodatos contraxit atque coniunxit.

Id interest cum ad clarissima vocabula ex vico pervenimus. In Papyro Taurinensi de Operariorum Secessione querela operariorum simpliciter "Esurimus!" vertitur. Vocabulum Aegyptium quod ex usu ḥqr transcribitur significat "esurire." Transcriptio lectoribus recentibus firmum manubrium alphabeticum vocabuli praebet. Lineam cursivam originariam hieroglyphis monumentalibus tantum ornandi causa substituere genus documenti ex quo orta sit occultaret.

Textus ratio administrativa erat, ab Amunnakht, scriba Sepulcri, scriptus. Etiam clamor urgens ad nos per mores officii pervenit.

Dies quo turma laborare destitit

Anno 29 Ramessis III, frumenti annonae graviter tardabant. Turma operariorum laborare destitit, stationes custodum transiit, et post templum funebre Thutmosis III consedit. Magistratus prodierunt eosque redire iusserunt. Papyrus responsum operariorum motumque eorum ex uno consessu in alterum refert.

Museo Egizio clamorem praecipuum ita vertit:

"Hodie turma operariorum stationem custodum transiit clamans 'esurimus!'"

Scriba deinde notat duodeviginti dies mensis transactos esse virosque post templum funebre Thutmosis III consedisse.

Lis per plures dies et loca continuata est. Alio loco operarii famem sitimque se eo adduxisse exposuerunt, postulaveruntque ut verba sua ad pharaonem et vizirium scriberentur. Frumentum traditum est, sed causa penitus non sublata rediit.

Haec saepe prima operariorum secessio in historia memoriae tradita appellatur. "Memoriae tradita" verba rem sustinent. Homines multo ante hunc eventum protestantes laborare destitisse necesse est. Deir el-Medina antiquissimam relationem scriptam adhuc cognitam praebet, non primum actum recusationis communis umquam temptatum.

Documentum etiam fabulae modernae concinnae resistit. Operarii ministri civitatis erant, quibus merces in annonis veniebat. Per consessus in locis sacris et administrativis reclamaverunt, iuraverunt, cum magistratibus egerunt, et ad pharaonem superiorem provocaverunt. Actio eorum ad suum mundum politicum pertinet, etiam cum sententia "esurimus" nihil moderni indigeat.

Quid rationes repraesentare non possint

Deir el-Medina argumentis abundat, sed argumentis angustis. Archivum domos turmis peritis litteratisque coniunctas praefert. Multo minus directe nos docet de operariis agrariis, communitatibus vagis, hominibusque quorum verba numquam ad scribam pervenerunt. Etiam intra vicum index praesentiae categorias administrationis ostendit, non totum diem operarii absentis.

Tamen illae categoriae praeclaras fenestras aperiunt. Nota rubra de ictu scorpii personam nominatam cum certa opera omissa coniungit. Papyrus operarios frumentum tardatum in postulationem publicam vertentes servat. Vocabulum Aegyptium ḥqr factum corporis, famem, cum lite coniungit quam magistratus omnibus redire imperando lenire non poterant.

Linguae studium spatium inter mundum eorum et nostrum non tollit. Argumenta superstitia exactiora facit: cuius vox referatur, quis terminus titulus administrativus sit, quae translatio ad verbum sit, et quae comparatio familiaris nimium procedat.

Haec est vicinitas quam PRAVIEL appetit. Lingua antiqua maxime viva fit cum nota in calce desinit esse scaena et fit causa unius hominis cur ad opus non venerit.

Fontes

• Museum Britannicum, EA5634: ostracon cum indice praesentiae ad opus
• Museo Egizio, Papyrus Taurinensis de Seditiosis, Cat. 1880
• Museo Egizio, "Prima operariorum secessio in historia memoriae tradita"
• A. G. McDowell, Vita Vicorum in Aegypto Antiqua: Indices Lavationis et Carmina Amatoria (Oxford University Press)
• Thesaurus Linguae Aegyptiae, corpus et lexicon textuum Aegyptiorum