Τὰ Πρῶτα Κινεζικὰ Γράμματα ἦσαν Ἐρωτήσεις πρὸς Φαντάσματα

Πρὶν ἢ τὰ Κινεζικὰ γένωνται ποίησις, φιλοσοφία, αὐτοκρατορία, καλλιγραφία, ἢ παιδεία δι᾽ ἐξετάσεων, ἦσαν ἐρώτησις κεχαραγμένη εἰς ὀστέον.

Ἆρα ὑσεῖ; Ἆρα ἡ θήρα εὐοδωθήσεται; Ἆρα ὁ τοκετὸς καλῶς ἕξει; Δέον ἡμᾶς ἐπιτεθῆναι; Ἐπεδέξατο ὁ πρόγονος;

Οἱ ἄρχοντες τῆς ὑστέρας δυναστείας Σάνγκ, πλέον τριῶν χιλιάδων ἐτῶν πρότερον, ἐχάρασσον τοιαύτας ἐρωτήσεις εἰς κελύφη χελωνῶν καὶ τὰς ὠμοπλάτας βοῶν, εἶτα δὲ κατέκαιον ἕως ῥαγεῖεν καὶ ἀνεγίγνωσκον τὰς ρωγμὰς ὡς ἀποκρίσεις παρὰ δυνάμεων ὑπὲρ τοὺς ζῶντας. Τὰ ἀρχαιότατα διασωθέντα κινεζικὰ κείμενα οὐκ εἰσὶ σχολικαὶ ἀσκήσεις οὐδὲ ἐρωτικὰ ποιήματα. Εἰσὶ βασιλικαὶ ἀπόπειραι διαπραγματεύσεως μετὰ τοῦ ἀοράτου.

Τοῦτο μεταβάλλει τὴν συναισθηματικὴν θερμοκρασίαν ὅλης τῆς γραφῆς.

Τὸ γράμμα ἦν μέρος γεγονότος τινός

Ὁ νεώτερος μανθάνων βλέπει 日 καὶ νοεῖ «ἥλιος», 月 «σελήνη», 王 «βασιλεύς». Ὄπισθεν τούτων τῶν καθαρῶν τυπωμένων μορφῶν κεῖται παλαιοτέρα πολὺ σκηνή: αὐλή, τελετουργικὸς εἰδικός, πῦρ, ὀστέον, φόβος, ἀπόφασις, οἰωνός. Τὸ γράμμα οὐκ ἦν μόνον σύμβολον κατεγραμμένον. Ἦν μέρος πράγματός τινος συμβαίνοντος.

Διὰ τοῦτο ἡ γραφὴ τῶν ὀστέων μαντείας φαίνεται ζωντανὴ μᾶλλον ἢ πρωτόγονος. Οὐκ ἔστι σχεδιάζειν «ἐν ὁδῷ πρὸς» τὴν «ἀληθινήν» γραφήν. Εἶναι ἤδη ὤριμον σύστημα, πλῆρες γραμματικῆς, χρησιμοποιούμενον ἐντὸς κόσμου ἐν ᾧ καιρός, πολιτική, θυσία, συγγένεια καὶ κοσμολογία συνεπλέκοντο εἰς μίαν ἐρώτησιν. Ὁ βασιλεὺς οὐκ ἁπλῶς κατέγραφε τὸν κόσμον. Ἠρώτα αὐτὸν ν᾽ ἀποκρίνηται.

Τοῦτο δ᾽ ἔχει ἐντός τι ταρακτικὸν νόημα. Ἴσως ἡ γραφὴ οὐκ ἤρξατο μόνον ὡς μνήμη. Ἴσως ἤρξατο καὶ ὡς πίεσις, ὡς τρόπος τοῦ ἐκβιάζειν τὴν ἀβεβαιότητα εἰς ὁρατὴν καὶ κοινωνήσιμον μορφήν.

Τὸ ἔργον πόρρω ἀπέχει τοῦ τέλους

Τὰ ὀστέα μαντείας οὐκ εἰσὶ βίβλος κεκλεισμένη. Δεκάδες χιλιάδες κεχαραγμένων θραυσμάτων διασώζονται, καὶ μέγα μέρος τῶν διακριτῶν γραμμάτων ἐπ᾽ αὐτοῖς οὐδέποτε πεπίστευται ἡρμηνευμένον. Οἱ ἐρευνηταὶ νῦν ζευγνύουσι τὴν παραδοσιακὴν ἐπιγραφικὴν μετὰ μηχανικῆς μαθήσεως ἵνα ταιριάζωσι θραύσματα κατεστραμμένα καὶ ἀνιχνεύωσι πῶς ἕκαστον σύμβολον ἐξελίχθη διὰ τῶν αἰώνων. Ἡ γραφὴ ἣ ἤρξατο ὡς συνομιλία μετὰ προγόνων εἶναι νῦν, ἐν μέρει, συνομιλία μετ᾽ ἀλγορίθμων.

Ποῖα ἔτι δείκνυσι τὸ φάντασμα αὐτῶν;

Ἕκαστον κινεζικὸν γράμμα ὃ σήμερον μανθάνεις φέρει μακρὰν μεταθανάτιον ζωήν. Τὰ μὲν μετεβλήθησαν πέραν ἀναγνωρίσεως. Τὰ δὲ ἔτι δείκνυσι τὴν μορφὴν μεθ᾽ ἧς ἐγεννήθησαν. Ἀγαθὸς τόπος αἰσθηθῆναι τοῦτο ἐστι βραχὺς κατάλογος:

• 王 (βασιλεύς), 雨 (ὑετός), 日 (ἥλιος), 月 (σελήνη), 田 (ἀγρός), 龜 (χελώνη), 卜 (μαντεύεσθαι, ὠνομασμένον ἀπὸ τοῦ ἤχου ρηγνυμένου ὀστοῦ ἢ τοῦτον ἐγείρον).

Ἄτρεχε αὐτοῖς τὴν ὄψιν καὶ θές τὴν ἐρώτησιν ἣν δύναται ἀρχάριος ὄντως ἀποκρίνεσθαι: ποῖα τούτων ἔτι ἔοικε τῷ ὅπερ ποτε ἐσήμαινε;

Τὰ Κλασσικὰ Κινεζικὰ παύουσι τεῖχος γραμμῶν ὂν ἀπαγκιζόμενον τῇ στιγμῇ ἣ δύνασαι ὁρᾶν τὴν εἰκόνα, καὶ τὴν πίεσιν, ὄπισθεν ἑκάστου συμβόλου. Οὕτω τὸ PRAVIEL αὐτὸ διδάσκει.

Πηγαί

• Κινεζικαὶ Ἐπιγραφαὶ Ὀστέων Μαντείας (UNESCO Memory of the World)
• Ἔντυπον ὑποβολῆς, Διεθνὲς Μητρῷον Μνήμης τοῦ Κόσμου (UNESCO)
• Ἡ Microsoft καὶ ἐρευνηταὶ πανεπιστημίων χρησιμοποιοῦσι τεχνητὴν νοημοσύνην εἰς τὴν μελέτην ἀρχαίας γραφῆς ἐπὶ τῶν κινεζικῶν ὀστέων μαντείας (Microsoft)
• EVOBC: ἀνοικτὸν σύνολο δεδομένων διὰ τὴν ἐξέλιξιν γραμμάτων ὀστέων μαντείας (arXiv)