Πᾶν Ἀλφάβητον Ἤρξατο ὡς Βοῦς καὶ Οἶκος

Βλέψον τὸ γράμμα A. Ἀνάστρεψον αὐτό. Ὁρᾷς τὰ δύο κέρατα; Οὐκ ἔστι σύμπτωσις. Πρὸ τετρακισχιλίων ἐτῶν κεφαλὴ βοὸς ἦν.

Σχεδὸν πᾶν ἀλφάβητον νῦν ἐν χρήσει, τὸ Λατινικόν, τὸ Ἑλληνικόν, τὸ Ἑβραϊκόν, τὸ Ἀραβικόν, τὸ Κυριλλικόν, καὶ τὰ γράμματα ἐπὶ ταύτης τῆς ὀθόνης, ἐξ ἑνὸς προγόνου κατάγεται. Καὶ ὁ πρόγονος οὗτος οὐχ ὑπὸ λογίων ἐν ἀνακτόρῳ ἐφευρέθη. Φαίνεται αὐτοσχεδίως γεγενημένος ὑπὸ ἐργατῶν Σημιτικῇ γλώσσῃ λαλούντων ἐν Αἰγυπτίᾳ ἐρήμῳ, περικεκυκλωμένων γραφῇ ἣν σχεδὸν βεβαίως οὐκ ἠδύναντο ἀναγιγνώσκειν.

Ἡ συντομία ὀκνηροῦ μεγαλοφυοῦς

Ὁ τόπος ἐστὶ τὸ Σεραβὶτ ἐλ-Χαδίμ (Serabit el-Khadim), ἀνεμώδης ὑψίπεδον ἐν τῷ Σινᾷ ὅπου οἱ Αἰγύπτιοι τυρκουάζ ὤρυττον διὰ ναὸν τῆς θεᾶς Ἁθώρ (Hathor), «τῆς Κυρίας τοῦ Τυρκουάζ». Οἱ ἐκεῖ ἐργάται Σημιτικῇ ἐλάλουν, ξένοι ἐν Αἰγύπτῳ. Περὶ αὐτοὺς ἵσταντο κομψὰ ἱερογλυφικά, ἑκατοντάδες πολυπλόκων σημείων ἃ ἀπῄτουν τοὺς γραφεῖς ἔτη κρατῆσαι.

Τινὶ ἦλθεν ἰδέα ἥτις τὸν κόσμον ἁπλούστερον ποιοῦσα μετέβαλεν. Ἀντὶ τοῦ ἓν σημεῖον δι᾽ ἑκάστην λέξιν μανθάνειν, λάβε τὴν εἰκόνα βοός, καὶ ἔα αὐτὴν μόνον τὸν πρῶτον φθόγγον τῆς λέξεως «βοῦς» παριστάναι. Ἐν τῇ γλώσσῃ αὐτῶν βοῦς ἦν ʾalp, ὥστε τὸ σημεῖον βοὸς μόνον «a» ἐσήμαινεν. Οἶκος ἦν bayt, ὥστε τὸ σημεῖον οἴκου «b» ἐσήμαινεν. Κυματώδης γραμμὴ ὕδατος, mayim, «m» ἐσήμαινεν.

Οἱ μελετηταὶ τοῦτο ἀκροφωνικὴν ἀρχὴν καλοῦσιν· εἰκὼν ἥτις ἀντὶ τοῦ πρώτου φθόγγου τοῦ ἑαυτῆς ὀνόματος ἵσταται. Διὰ τοῦτο τὸ ἀλφάβητον ἡμῶν ἔτι τὰ ἀπολιθώματα ἐκείνων τῶν πρώτων εἰκόνων φέρει. Ὁ βοῦς aleph ἄλφα ἐγένετο, A ἐγένετο. Ὁ οἶκος bet βῆτα ἐγένετο, B ἐγένετο, καὶ ἡμῖν αὐτὴν τὴν λέξιν «alphabet» ἔδωκε, τὸν βοῦν καὶ τὸν οἶκον, ἅμα λεγομένους.

Περὶ τεσσαράκοντα τούτων τῶν κεχαραγμένων ἐπιγραφῶν σῴζονται, αἱ πλεῖσται εὑρεθεῖσαι τῷ χειμῶνι τοῦ 1904 ἕως 1905 ὑπὸ τῶν ἀρχαιολόγων Ἵλδας καὶ Φλίντερς Πέτρι (Hilda, Flinders Petrie). Τῷ 1916 ὁ Ἄλαν Γκάρντινερ (Alan Gardiner) ἐπαναλαμβανομένην τινὰ ἀκολουθίαν αὐτῶν ὡς lbʿlt, «τῇ Κυρίᾳ», ἀφιέρωσιν αὐτῇ τῇ Ἁθώρ, ἀνέγνω, καὶ αἱ πρῶται λέξεις τοῦ πρώτου ἀλφαβήτου εἰς σαφήνειαν ἦλθον.

Γενεαλογικὸν δένδρον μετὰ κτενὸς φθειρῶν ἐν τῇ ῥίζῃ

Ἐξ ἐκείνου τοῦ σπέρματος πάντα ἐβλάστησεν. Τὸ πρώιμον ἀλφάβητον εἰς τοὺς Φοίνικας μετέβη, οἳ αὐτὸ εἰς εὐτάκτους εἴκοσι δύο σύμφωνα ἐκόλασαν καὶ περὶ τὴν Μεσόγειον ἐπὶ τῶν ἐμπορικῶν αὐτῶν πλοίων ἔφερον. Ἐκ τοῦ Φοινικικοῦ ἦλθε τὸ Παλαιοεβραϊκὸν καὶ τὸ Ἀραμαϊκόν· ἐκ τοῦ Ἀραμαϊκοῦ, τέλος, ἡ Ἀραβικὴ γραφή. Καὶ οἱ Ἕλληνες αὐτὸ ἐδανείσαντο, καὶ ἓν ῥιζικὸν μετέβαλον εἰς ὃ ἄλλῃ ἡμέρᾳ ἐπανερχόμεθα· γράμματα διὰ τὰ φωνήεντα ἐφεῦρον. Ἐκ τοῦ Ἑλληνικοῦ ἦλθε τὸ Λατινικόν, ὃ ἀναγιγνώσκεις, καὶ τὸ Κυριλλικόν, ὑπὸ ἑκατοντάδων μυριάδων ἄλλων ἀναγιγνωσκόμενον.

Ἓν διακλαδιζόμενον γένος, ἀπὸ ἐρημικοῦ μετάλλου εἰς σχεδὸν πάντα ζῶντα ἀναγνώστην.

Ἡ ἀρχαιοτάτη πλήρης πρότασις ἣν ἐν τούτῳ τῷ νεαρῷ ἀλφαβήτῳ ἔχομεν θαυμασίως ταπεινή ἐστιν. Κεχάρακται ἐπὶ μικροῦ ἐλεφαντίνου κτενὸς ἐκ Λαχίς (Lachish), ἐν ᾧ νῦν Ἰσραήλ ἐστι, χρονολογουμένη περὶ τὸ 1700 πρὸ Χριστοῦ. Ἑπτακαίδεκα γράμματα, ἑπτὰ λέξεις, καὶ ὃ γράφουσιν εὐχή ἐστι κατὰ τῶν φθειρῶν τῆς κεφαλῆς· «Ὁ ὀδοὺς οὗτος τὰς φθεῖρας τῆς τριχὸς καὶ τοῦ πώγωνος ἐκριζωσάτω.» Μικροσκοπικὰ λείψανα ἀληθῶν φθειρῶν ἔτι τῷ κτενὶ προσεκόλλητο ὅτε ἐμελετήθη. Αἱ πρῶται προτάσεις τῆς ἀνθρωπότητος οὐ περὶ θεῶν καὶ βασιλέων ἦσαν, ἀλλὰ περὶ τοῦ κτενίζειν τὰ ζωύφια ἐκ τοῦ πώγωνός σου.

Περὶ οὗ οἱ μελετηταὶ ἔτι μάχονται

Ἐνταῦθα εἰλικρινὲς κείμενον δεῖ βραδῦναι, ὅτι αἱ ἔριδες τὸ ἄριστον μέρος εἰσίν.

Οὐδεὶς περὶ τῆς χρονολογίας συμφωνεῖ. Μία παρεμβολὴ τὴν ἐφεύρεσιν περὶ τὸ 1850 ἕως 1800 πρὸ Χριστοῦ, ἐν βάθει τῆς Αἰγύπτου, τίθησιν, ὃ αὐτὴν γνησίως Αἰγυπτιακὴν δημιουργίαν ποιοῖ ἄν. Ἄλλη αὐτὴν περὶ τὸ 1550 πρὸ Χριστοῦ, ἐν Χαναάν, τίθησιν. Ἡ διαφορὰ οὐ μικρά· κρίνει ποῦ καὶ ὑπὸ τίνος τὸ δημοκρατικώτατον ἐργαλεῖον τῆς γραφῆς ἐγεννήθη. Ἡ Αἰγυπτιολόγος Ὄρλυ Γκόλντβασερ (Orly Goldwasser) διισχυρίζεται τοὺς ἐφευρέτας ἀγραμμάτους μεταλλωρύχους εἶναι, μιμουμένους τὰ σχήματα ἱερογλυφικῶν ἃ ἐθαύμαζον ἀλλ᾽ οὐκ ἠδύναντο ἀναγιγνώσκειν, διὰ τοῦτο τὰ γράμματα παρὰ τὴν ἐστιλβωμένην ἐπίσημον γραφὴν οὕτως ἀκατέργαστα φαίνεται. Ἄλλοι, ὡς ὁ Ἄνσον Ῥέινυ (Anson Rainey), ἐπιμένουσι τοὺς ἐφευρέτας ἠσκημένους γραφεῖς εἶναι δεῖν. Ἡ μαρτυρία ἱκανῶς λεπτή ἐστιν ὥστε ἀμφότεραι αἱ ἀναγνώσεις ἐπιζῆν, καὶ ἡ ἀρχικὴ ἀποκρυπτογράφησις τοῦ Γκάρντινερ τοῦ 1916, καίπερ λαμπρά, ὑπόθεσις μᾶλλον ἢ ἀπόδειξις μένει.

Ἐκείνη ἡ ἀβεβαιότης οὐκ ἔστιν ἀσθένεια τῆς ἱστορίας. Ἐστὶν ἡ ἱστορία. Θεώμεθα, ἐπ᾽ αὐτῷ τῷ ὁρίῳ ὃ ἡ μαρτυρία ἐπιτρέπει, δράκα κοινῶν ἀνθρώπων προσπταιόντων εἰς ἐφεύρεσιν ἥτις πλείονα χρόνον ἢ πᾶσα περὶ αὐτοὺς ἀρχὴ ἐπιζήσεται.

Πέντε γράμματα καὶ αἱ εἰκόνες ἐξ ὧν ἦλθον

Ταῦτα τὰ σχήματα ἤδη γιγνώσκεις. Μόνον οὐκ ᾔδεις ὅτι εἰκόνες ἦσαν·

• א aleph, βοῦς (ʾalp), κεκλιμένος ἵνα ὁ ἡμέτερος A γένηται.
• ב bet, οἶκος (bayt), τὸ «b» τῆς λέξεως alphabet, ὁ ἡμέτερος B.
• מ mem, ὕδωρ (mayim), κυματώδης γραμμὴ ἣ ὁ ἡμέτερος M ἐγένετο.
• ע ayin, ὀφθαλμός (ʿayin), ὃν οἱ Ἕλληνες εἰς τὸ στρογγύλον O μετέβαλον.
• ר resh, κεφαλή (rosh), ὁ πρόγονος τοῦ ἡμετέρου R.

Μάθε ἀρχαίαν γλῶσσαν καὶ τὸ ἀλφάβητον αὐτῆς παύεται σύνολον αὐθαιρέτων γραμμῶν ὂν καὶ γίγνεται ὃ ὄντως ἐστί· πινακοθήκη εἰκόνων τετρακισχιλίων ἐτῶν, ἔτι ἀναγιγνωσκομένων. Ἐκείνη ἡ μεταβολή, ἀπὸ τοῦ ἀποκρυπτογραφεῖν σύμβολα εἰς τὸ ἀναγνωρίζειν πρόσωπον, ἐστὶν ἀκριβῶς τὸ εἶδος ὃ τὸ PRAVIEL ᾠκοδόμηται σοὶ δοῦναι, ἓν γράμμα, καὶ εἷς βοῦς, καθ᾽ ἕκαστον.

Πηγαί

• Πρωτοσιναϊτικὴ γραφή (ἐπισκόπησις καὶ μαρτυρία)
• Πῶς τὸ ἀλφάβητον ἐκ τῶν ἱερογλυφικῶν ἐγεννήθη (Orly Goldwasser)
• Τίς ὄντως τὸ ἀλφάβητον ἐφεῦρε; (Smithsonian)
• Ὁ ἐλεφάντινος κτεὶς τῆς Λαχίς (Χαναανικὸς) καὶ ἡ πρότασις αὐτοῦ (CNN)