पठमानि चीन-अक्खरानि पेतानं पञ्हा अहेसुं
चीन-भासा कविता, दर्शनं, वा राजकरण होने पुब्बे, सा अट्ठिम्हि पसितो पञ्हो च पहिने अट्ठालिखितो च पठितो च आसि। तं उप्पत्ति-स्स सब्बेसं अक्खरानं अनुभव-रूपं परिवत्तेति।

चीन-भासा कविता, दर्शनं, साम्राज्यं, सिप्पकम्मं, वा परीक्खा-संस्कृति होने पुब्बे, सा अट्ठिम्हि पसितो पञ्हो आसि।
वस्सं पवट्टिस्सति? मिगया सम्पन्ना होस्सति? जनि सोत्थिना गच्छिस्सति? अक्कमितब्बं? पुब्बपेताओ अनुजानिंसु?
तिसहस्सहि अधिकेहि वस्सेहि पुब्बे, अन्तिम-शाङ्ग-वंसस्स उच्चकुलाओ एवरूपे पञ्हे कच्छपकवचेसु च गोण-खंधानेसु अलिखिंसु, तापेन पहिनेसुं, च जीवन्तेहि परे बलेहि उत्तरानि इव अस्थाने पाळि पठिंसु। जीवन्तस्स चीन-लेखनस्स पुराणतमं साक्खि न पाठसाला-अभ्यासो च न पेमगाथा। तं राजकिय-उद्देसो अदिट्ठेन वोहरितुं होति।
एतेन सब्बस्स लिपिस्स भावात्मकं उण्हत्तं परिवत्तेति।
अक्खरं एकस्स घटनाय भागो आसि
आधुनिको सिक्खको 日 दट्ठ्वा "सूरियो" चिन्तेति, 月 "चन्दो," 王 "राजा।" तेसं परिसुद्धानं मुद्दिता-रूपानं पिट्ठितो बहु पुराणतरं दस्सनं ठाति: राजसभा, यञ्ञ-विसेसञ्जु, अग्गि, अट्ठि, भयं, निच्छयो, निमित्तं। अक्खरं केवलं लिखितं चिह्नं न आसि। तं घटमाने किञ्चिद्दस्स भागो आसि।
तस्मा अट्ठि-लिपि आद्यन्तिकाय ठाने जीवमाना वा दिस्सति। सा न "सच्च" लेखनस्स मग्गे भ्रमकं। सा आगतमेव परिपक्को तन्त्रो, व्याकरणसहितो, एवं संसारे पयुत्तो यत्थ वातावरणं, राजनीति, यञ्ञो, सम्बन्धत्तं, च विश्वमानं एकस्स पञ्हस्स भीतरे पिण्डिता अहेसुं। राजा केवलं संसारं न लिखि। सो तं उत्तरं देतुं याचि।
तस्मिं निहितं भयकारी विचारो एवं होति। सम्भवं लेखनं केवलं सतिं धारेतुम्ह आरद्धं न। सम्भवं तं अपिच दबावतो, अनियमतं दिट्ठियोग्गे, बाँटनयोग्गे रूपे पटिबाहितुं उपायतो, आरद्धं।
कम्मं अजापि न पूरं
अट्ठि-लेखानि बन्दपोत्थकं न। दस-सहस्सेहि अधिकानि लिखितखण्डानि जीवन्ति, च तेसं पाकट-अक्खरानं महन्तो भागो कदापि विस्वासतो न अनुवदितो। गवेसकाओ अधुना परम्परागतं अभिलेखसास्त्रं यन्त-ग्गहण-विज्जाय योजेन्ति भिन्नखण्डानि जोडेतुं च सताब्बेसु पटिपाटिया पटिपटिय चिह्नानि कथं विकसि ति अनुसरितुं। पुब्बपेतेहि सल्लापो इव आरद्धा लिपि अधुना अंसेन आल्गोरिथमेहि सल्लापो होति।
केसं अजापि पेतं दस्सेति?
अज्ज सिक्खको कोचि चीन-अक्खरो दीघं परजीवनं वहति। केचि पञ्ञातीतं परिवट्टिंसु। केचि अजापि जन्मपत्त रूपं दस्सेन्ति। थोकं एतं अनुभविं भल्लोकं एतं थोकं सूचिया होति:
- 王 (राजा), 雨 (वुट्ठि), 日 (सूरियो), 月 (चन्दो), 田 (खेत्तं), 龜 (कच्छपो), 卜 (दिब्बं कातुं, पहिने-अट्ठियस्स सद्दस्स नाम वा अनुसरणं)।
तानि निज्झाय पुब्बं सिक्खको सक्कोति ति पञ्हं पुच्छ: इमेसं केसं अजापि यं एककालं अत्थं पाकटकं कं पच्छन्दितं?
शास्त्रीय-चीनी अनुभाव-लेखा-सरसं पयुत्त-सूचिका होना छड्डति तक्खणमेव यं तुम्हे सब्बेसं चिह्नानं पच्छा चित्तं च दबावञ्च दस्सितुं सक्खथ। PRAVIEL एवं सिक्खापेति।
आकरा
पोराणभासं सिक्खितुं सज्जितो?
दिवसे दिवसे कतिपयमुहुत्तानि सिक्खथ, पठमक्खरेहि याव यथाभूतपोथका, एकेका च पन्ति तस्सा भासाय सकाय उच्चारणपरम्पराय सुय्यति। लातिनं यवनं वा विनामूल्येन आरभथ, अथ वा मिस्सरं हिब्रुं अञ्ञा च भासायो।
संवादो
टिप्पणियो
नोटं, संसोधनं वा पञ्हं वा छड्डेतु। टिप्पणियो सम्पाद्यन्ति च ईमेल-सरीखा सत्ता सज्जनिका न दस्सियन्ति।
टिप्पणियो सादियन्ताओ...