रोमका अत्तनो दोस-लेखानि अम्हाकं छड्डेसुं
न पोत्थकानं संगमरमर-रोमका, अपि च सच्चका: सीत-दुग्गे ठितिकाय एकिस्सा इत्थिया जातिदिवस-निमन्तनं, च एका खुद्दका कुद्धा साप-वाचा या देविं याचति चोरं उदकं विय विलापेतुं।

आसन्नं ख्रीष्टवस्से १०० तमे, उत्तर-ब्रिटानियाय एकस्मिं अल्ल-दुग्गे, यत्थ अचिरेन हाद्रियानस्स पाकारो उट्ठहिस्सति ततो थोकं दक्खिणतो, क्लौदिया सेवेरा नाम एका इत्थी भोजन-निमन्तनं लिखापेसि। एको लेखको तस्स बहुतरं सिक्खित-कुसल-हत्थेन लिखि। ततो सेवेरा सयं कलमं गहेत्वा हेट्ठा अत्तनो थूलतरेन अक्खरेन थोकानि वचनानि परिवड्ढेसि: sperabo te soror, «भगिनि, अहं तं पटिमानेस्सामि» ति, च अत्तनो सहायिकं anima mea, «मम पिय-जीवित» ति आमन्तेत्वा आपुच्छनं।
एतानि आपुच्छन-वचनानि, यथा कोचि जानाति, इत्थिया हत्थेन लातिनभासाय लिखितं सब्ब-पुराणतमं ठितं लेखनं। न काव्यं, न थूपो, अपि च जातिदिवस-निमन्तनं।
तं मुदुतं रोमकेहि पथवियं छड्डित-अपर-सद्दस्स समीपे ठपेहि, च दिवसे दिवसे रोमक-जीवितस्स द्वे भूमियो लभसि। बाथ-नगरे पवित्त-उदपानतो, एका चोर-साप-वाचा: यो मम विल्बियं (Vilbia) अपहरि सो उदकं विय दव-भूतो होतु। जातिदिवस-पण्णं च दोस-लेखनं च, एकाय एव सभ्यताय लिखितानि, एकतो एव अल्ल-ब्रिटानिय-पथवितो खणित्वा उद्धटानि।
लेखानि यानि कोचि अम्हे पठितुं न इच्छि
जातिदिवस-निमन्तनं विन्दोलान्दा-फलकानं (Vindolanda) अञ्ञतरं, मसिना लिखित-पत्त-प्पमाण-तनुक-दारु-पत्तानि, पठमं १९७३ वस्से पाकटी-कतानि यदा एको खनको दारु-चुण्ण-सदिसस्स उपरि लेखनं अद्दस। ब्रिटानिय-अजायतनं इदानि तेसं १७०० अधिकानि धारेति, च तं ठानं अपरम्पि देति; एको नव-कलापो २०२३ वस्से एव उग्गच्छि।
यं ते महग्घानि करोति तं यं ते अच्चन्तं सामञ्ञानि। न एतं युगानं कते मज्जित-साहित्यिक-लातिनभासा, अपि च पच्चन्त-सेनागुम्बस्स लेख-कम्मं च कथा-सल्लापो च। एकं फलकं सारतो एका भण्ड-सारक-सञ्ञा, यं कस्सचि एकं पेसनं यत्थ उण्ण-पादुका, उपाहना, च द्वे अन्तरवासक-युगानि आसुं तस्स कारणा थोमेति, यानि खुद्दक-सुखानि एकस्स योधस्स ब्रिटानिय-हेमन्तं पटि इच्छितानि। अपरं यं ठानीयानं एका उपहासिका सेनिक-मीमंसा, ये Brittunculi, «कपणा खुद्दका ब्रिटानिका» ति खुद्दक-नामेन पटिक्खित्ता, ये पटिरूप-कवचं विना युज्झन्ति ति वुत्ता। इदमेव एकं फलकं यत्थ अयं अवमानो दिस्सति, तस्मा अम्हे रोमतो अतिरेकेन एकस्स सेनापतिनो चित्तं पटि कथेति, अपि च रक्खित-अच्छरियं मानुसिक-हसनं।
एतेसं एकं रासिं पठ, च पच्चन्तो चित्ते एका रेखा होतुं विरमति। तं एकं ठानं होति यत्थ मनुस्सा सीतायिंसु, गेहं लिखिंसु, पटिवेसिके पटि खीयिंसु, च अञ्ञमञ्ञं जातिदिवस-भोजनानि करिंसु।
चोरं विलापेतुं आयाचनानि
साप-वाचा पन चित्तस्स अपरो अड्ढभागो, ता च सम्भवतो ततोपि सजीवतरा।
आकुआइ-सूलिस-नामके (Aquae Sulis), उण्होदपाने यं रोमका बाथ-नगरे विहारं करिंसु, उपासका पानिये पिलोतित-सीस-तिपु-पत्तानि खिपिंसु, येसु विद्वन्तो defixiones, बन्धन-सापा, ति वुत्तं खोदितं। तेसं आसन्नं १३० उद्धटानि। पायेन सब्बानि तानि यानि कोविदा साणुनयं «न्यायत्थं आयाचनानि» ति वदन्ति: कोचि विलुत्तो, च सो सूलिस-देविं (Sulis) याचति यथा चोरस्स जीवितं असय्हं करोतु याव भण्डा पटिआगच्छन्ति।
तानि वत्थूनि दुक्खेन परिचितानि। एको न्हायको वत्थ-परिवत्तन-गब्भतो निक्खम्म अत्तनो संघाटिं नट्ठं पस्सति, च लेखकस्स धनं देति यो नं गण्हि तं सपितुं: सूलिस-देवी मरणं ओपातेतु, तस्स नेव निद्दं नेव पुत्ते अनुजानातु, याव मम संघाटिं तस्स विहारं आनेति। एकं फलकं, यथा मन्तो डंसति, सब्बपदेसु परिवत्तितेसु लिखितं, आदास-लेखनेन आदास-चोरं बन्धितुं। अपरं आसंकितानं नामेन गणनं करोति, एकिस्सा गामस्स अप्पतम-सद्धेय्य-वासीनं समग्ग-खुद्दक-वग्गो।
एत्थ एका पाकटा भूमि-विसेस-विचित्तता। सकल-रोमक-पच्छिमतो ञातेसु «न्याय-आयाचनेसु», महन्ततमो भागो ब्रिटानियतो आगच्छति। येहि कारणेहि कोचि सम्मा न बुज्झति, सम्राज्जस्स कोटियं ठिता पच्चन्तवासिनो असामञ्ञं अत्तनो देवते ते नासेतुं याचनाय निरता आसुं ये तेसं धोवन-वत्थानि चोरेसुं।
पण्डिच्चम्पि अभिवड्ढति। अपरस्स साप-निधिस्स, उली-नगरे (Uley) मेर्कुरि-विहारतो फलकानं, समग्गं संस्करणं अधुना एव पकासितं, नव-अनुयोगे परिवड्ढेत्वा, येसु कदाचि ब्रिटानियं चोरित-मधुमक्खिक-कुलानं पठम-अभिलिखित-वत्थु।
फलकेहि पञ्च वचनानि
साहित्यिक-गन्थस्स हेट्ठा दिवसिका लातिनभासा एकं भासं आरभितुं उत्तम-ठानं, यतो सा भासा या मनुस्सा सच्चतो परिभुञ्जिंसु:
- soror (SOR-or), भगिनी, सेवेराय अत्तनो सहायिकाय वचनं।
- anima mea (AH-nih-ma MEH-a), «मम जीवितं», «मम पिय-जीवित», अच्छरियं मुदुकं।
- defixio (deh-FIK-see-o), साप-फलकं, अक्खरतो «हेट्ठा-थम्भनं»।
- sollemnis (sol-LEM-nis), गम्भीरो, उस्सव-सदिसो, तस्सा उस्सवीयमान-जातिदिवसस्स वचनं।
- Brittunculi (brit-TUN-cu-lee), «कपणा खुद्दका ब्रिटानिका», एकस्स सेनापतिनो अवमानो, सस्सतं ठपितो।
एका आरक्खा धारेतब्बा, यतो सच्चता एव सब्बो अत्थो: यं सेवेरा सयं अत्तनो अनुलेखं लिखि तं सम्पादकानं सतिमन्त-विनिच्छयो, न निट्ठा, च पाकटा विल्बिय-सापापि विवादिता, यतो «विल्बिया» चोरिता इत्थी वा, चोरितं आभरणं वा, चोरितं सत्थकं वा भवेय्य, यं पण्डितं पुच्छसि तं अनुविधाय। अतीतं अत्तानं परिसुद्धं न देति। अपि च सा अनियमता एव किंकारणा सयं वचनानि गरूनि, च किंकारणा तानि सयं पठनं, संखेपं सद्दहनतो अञ्ञत्र, तस्मिं धूमायमान-रोमक-न्हान-गेहे ठातुं अम्हाकं समीपतमं। एतारिसाय पठनाय PRAVIEL तं नेतुं निम्मितं।
आकरा
संवादो
टिप्पणियो
नोटं, संसोधनं वा पञ्हं वा छड्डेतु। टिप्पणियो सम्पाद्यन्ति च ईमेल-सरीखा सत्ता सज्जनिका न दस्सियन्ति।
टिप्पणियो सादियन्ताओ...